Tag Archives: death

Pasalamat


//platform.twitter.com/widgets.js
Mao kini ang kumpletong Kulom nga akong gi-submit sa Superbalita. Ang nakaapan lang kay tungod sa kakulang sa espasyo, wa na hinuon makarga ang katapusang mga linya. Mao nga dinhi na nako gi-post kini.


Pasalamat

Akong problema isip usa ka magsusulat kay dili ko hanas, bisan og naniguwang na, mosulti atubangan og daghang mga tawo. Kini akong gipadayag dihang nag-atubang ko sa mga kaparyentihan ug kahigalaan sa miaging gabii atol sa katapusang gabii sa haya sa akong inahan nga si Fortunata Nacorda Mongaya.

Pagkahuman sa maong pakigpulong, halos tibuok gabii nga nagbalikbalik kog hunahuna kabahin sa akong gisulti.

Way klarong outline. Nagtuyoktuyok ang mga punto.

Nganong wala ko mag-andam daan og listahan sa mga punto bisan og wa ko sulti-i daan? Klaro na man nga duna gyuy maingon nato nga tribute ug mahimo pang maka-pass ang mga manghon kay sa kinamaguwangan.

Tingale duna lang gyuy mental block. Daw mura kog zombie nga tua sa haya sama kaniadtong namatay sab akong amahan nga si Eleodoro ‘Doroy’ Mora Mongaya kaniadtong 1994. Ang problema kay ang emosyon daw mobul-og pagkalit inig mag-inusara na ka ug ang pait kay magbalikbalik sulod sa katuigan.

Ambot, usahay makahunahuna ko nga mas suwerte ang makangaab ug makaminatay diha mismo sa haya ug sa paglubong sa usa ka minahal nga kinabuhi sama sa amahan ug inahan.

Patalinghugi lang gyud ko nga kining maong lindog akong i-dedicate sa akong inahan karon. Di ko mahimutang kon di ko ni buhaton.

Mom Nats, Mongaya, Nacorda, funeral mass

During the funeral mass at the Sto. Tomas de Villanueva Parish church in Pardo, Cebu City.

Bisan pa man, sama kagabii, tulo lang kabahin kang Mom Nats ang akong mahinumdoman.

Una, ang pagka strikta. Matod pa sa among mananabtan, disciplinarian. Apan, di lang siya disciplinarian. Super disciplinarian. Gani, makaingon ko nga kahadlokan. Murag nasunod gyud niya ang konsepto sa pagdisiplina sa mga katiguwangan.

Bisan pa man, ang ikaduha nakong mahinumduman mao ang iyang kinaiya nga mounong sa mga anak nga nagkasakit ug anaa sa krisis sa kinabuhi.

Akong personal nga mga kaagi mao kadtong higayon dihang nag-typhoid fever ko ug nipauli sa balay gikan sa daghan kaayong mga kalihokan isip aktibista panahon sa diktadurya ni Marcos.

Siya mismo ang nikuyog ug niateman kanako sulod sa duha ka semana sa Southern Islands Hospital.

Pila ka buwan human nawala si Fr. Rudy Romano kaniadtong Hulyo 11, 1985, niabot ang punto nga delikado na alang sa akong personal seguridad ang padayong magpuyo dinhi sa Sugbo.

Ug nakadesisyon ang pamilya nga “i-exile” ako ngadto sa balay sa akong tiya sa Manila kay ang akong tiyo nga dakog ranggo sa kapulisan mahimong makapanalipod kanako.

Ang akong inahan nga nikuyog kanako ug nidesisyon gyud nga mo-leave una sa trabaho diha sa Southern Islands Hospital sulod sa kapin sa bulan aron lang masiguro nga mahimutang ko ug mapaila-ila sa tanang mga paryente nga tua sa kaulohan.

Mao kini ang rason nganong naabot kog Manila dihang nibuto ang Edsa 1.

Ikatulo, didto sa among pagkuyog sa kaulohan nako nasinati gyud nga kami lang duha magkuyog ug akong mahinumdoman ang iyang pagka madaginuton.

Isip kinamaguwangan, nasiguro ko nga daghan og mga higayon nga magkuyog kaming duha sama nianang mas una kong dad-on sa manghihilot nga si Tiago sa Talisay kay sa doctor kon mahilantan. Apan, mas mahinumdoman nako karon kini mga semana sa Manila kay dako na man.

Ug tungod niini, dali ko nga nasuweto kon unsaon mag-jeep ug mag-bus libot sa kaulohan. Gani, makapanghambog ko nga nasulod na namo ang kinasuokan sa karaang Divisoria gikan sa Tutuban station ngadto na sa gamayng terminal kaniadto sa mga jeep nga sakyan padulong sa pier.

Daghan ko og nakat-onan ug ubay-ubay pa ang gusto nakong isulti kabahin sa kinabuhi gikan sa akong inahan. Ug bisan pa man ug dili gyud maingon nato nga way sami ang relasyon tali sa usa ka anak ug inahan, mas makahinumdom ug mangita ko karon sa mga ingon niini nga mga kasinatian.

Hinuon, di masulat tanan dinhi.

Igo na lang tingale nga mopadayag ko og pasalamat, nasiguro ko nga bisan naa na ka padulong sa langit, makabasa gihapon ka niining akong gisulat karon. Salamat Ma.

Magpasalamat sab ko sa tanang mga pangadye gikan sa tanang kabanay ug kahigalaan lakip na sa niduyog sa among kasubo diha sa pag-text ug sa Facebook.

(@anol_cebu sa Twitter)

Cerge Remonde


I was not really fond of Cerge Remonde when I first knew him. He was a critic of Marcos and a close friend of my father during the early 80s. But he did not share our radical cause (then) for an overhaul of the system. What can I – a young man working closely with members of the Kilusang Mayo Uno (KMU) – expect from somebody identified with the Associated Labor Unions?

Thus I did not expect him to be sympathetic with my plight when he and my father came to visit me late that evening on the day I spent a night inside the Metrodiscom stockade together with eight student leaders way back in January 1985. Defiant as to what I got myself embroiled in, I stuck to the agreed line about spending a post-Christmas getaway with female student leaders (hehehe Doris was there) in a small hut in Gun -ob, Lapu-Lapu City.

Cerge and my father asked what were we doing there. I only admitted the truth — I led an underground discussion group for student leaders on conducting mass campaigns — some years later. Nevertheless, I also learned only recently that the two spent the next long hours trying to get us out of jail.

Well, we got out the next day all right. Fr. Rudy Romano (I called him up about what happened that day) and Inday Nita Cortes-Daluz created such radio noise the next day. My father and Cerge appealed directly to then Metrodiscom chief Col. Angan. While an uncle of a fellow political detainee also exerted some influence.

I am thanking Cerge again not primarily for helping to get us out. I thank him for keeping my father company during that harrowing episode with the dictatorship.

Looking back through the decades, I admit I only met Cerge a few times. But those few times were significant moments.

When my father died on December 2, 1994 for example, Cerge was the first person my brother Nonoy and I turned to for help and advice. I was then new as managing editor of Superbalita.

Shortly after Cerge joined President Gloria Macapagal-Arroyo, he helped my brother Enrico get a permanent item inside the Bureau of Customs. Later, he became one of the sponsors in Nonoy’s wedding.

Last year, he was the guest of honor of Cebu Archbishop Ricardo Cardinal Vidal when I received my second Catholic Mass Media Award (Camma) for Best Editorial in Cebuano. I last saw him when he invited us members of the National Press Club Cebu for lunch at his office in Malacanang.

Thank you Cerge. I know nagkuyog na mo ni Papa in heaven.